Zofia Wąsowicz

Imię i nazwisko	Zofia Wąsowicz
Data i miejsce urodzenia	16.03.1906, Lwów
Data i miejsce śmierci	16.11.1983, Gliwice
Zawód	fizyk, nauczyciel, nauczyciel akademicki

ur. 16.03.1906 r. we Lwowie, zm. 16.11.1983 r. w Gliwicach, fizyk, nauczyciel, wykładowca Politechniki Śląskiej

Zofia Wąsowicz miała pochodzenie inteligenckie. Ojciec Władysław był profesorem gimnazjalnym. Jej matką była Eugenia z domu Buczak. Z. W. ukończyła w 1925 r. szkołę średnią a w 1934 r. Politechnikę Lwowską ze stopniem magistra fizyki na Wydziale Ogólnym, kształcącym nauczycieli. Od października 1931 r. pełniła obowiązki młodszego asystenta w Katedrze Fizyki na Wydziale Ogólnym Politechniki Lwowskiej aż do grudnia 1933 r., kiedy to Katedra została zlikwidowana. Wspólnie z prof. Zygmuntem Klemensiewiczem (1886-1963) opublikowała wtedy artykuł naukowy: Die Herstellung von empfindlichen Vakuumthermoelementem und Vakuumrelais durch kathodische Zerstäubung, „Zeitschrift für Physik” 1931, nr 11–12.

Następnie Z. W. odbyła bezpłatną praktykę nauczycielską w X Państwowym Gimnazjum Państwowym we Lwowie, by następnie zostać nauczycielką fizyki, matematyki i chemii w Prywatnym Gimnazjum Żeńskim w Samborze. Pracowała tam do wybuchu wojny w 1939 r. W trakcie pierwszej okupacji radzieckiej Lwowa (1939–1941) pracowała w V Państwowym Gimnazjum Żeńskim we Lwowie. W czasie okupacji niemieckiej (1941–1944) była zatrudniona w fabryce zabawek i lalek we Lwowie. W sierpniu 1944 r. została asystentką, początkowo w Katedrze Fizyki, a potem w Katedrze Metaloznawstwa Lwowskiego Politechnicznego Instytutu (byłej Politechnice Lwowskiej).

We wrześniu 1945 r. Z. W. została wysiedlona ze Lwowa na Górny Śląsk. Przyjechała transportem Politechniki Lwowskiej do Gliwic, gdzie początkowo, od października, została mianowana starszym asystentem i laborantką Katedry Metaloznawstwa, a od listopada 1945 r. adiunktem przy Katedrze Fizyki prof. Tadeusza Malarskiego (1883-1952) na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej.

W 1965 r. przeszła na to samo stanowisko adiunkta do Katedry Fizyki na Wydziale Mechaniczno–Energetycznym, której kierownikiem był prof. Zygmunt Klemensiewicz. W 1961 r. została wykładowcą, a od 1962 r. starszym wykładowcą. W 1956 r. wspólnie z prof. Z. Klemensiewiczem zorganizowała Pracownię i Zakład Fizyki Jądrowej, przez wiele lat prowadziła kursy ochrony radiologicznej dla inżynierów z przemysłu. Opiekowała się tym Zakładem i jego zbiorami, znacznie przyczyniając się do jego rozwoju. Prowadziła wykłady, ćwiczenia audytoryjne i laboratoryjne, m.in. z dozymetrii i ochrony przed promieniowaniem jonizującym. Pełniła też obowiązki referenta BHP.

Za zasługi dla Politechniki Śląskiej i pracę dydaktyczną została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi, Odznaką Zasłużonej dla Politechniki Śląskiej oraz licznymi nagrodami i wyróżnieniami.

Z. W. została pochowana w Krośnie.

Bibliografia

Archiwum Politechniki Śląskiej, Teczka osobowa Zofii Wąsowicz, sygn.. 13876.

Programy Politechniki Śląskiej (1946-1981) dostępne na stronie Biblioteki Cyfrowej Politechniki Śląskiej https://delibra.bg.polsl.pl/dlibra/publication/25661#structure

Rataj P., Zofia Wąsowicz, [w:] Tadeusz Malarski (1883-1952). Fizyk, pionier polskiej i lwowskiej radiotechniki, nauczyciel akademicki i patriota. Lwów-Gliwice-Kraków, red. J. Hickiewicz, Opole-Bydgoszcz 2025, s. 231-233.

Autor hasła

Piotr Rataj