Marian Konopacki

Imię i nazwisko	Marian Konopacki
Data i miejsce urodzenia	28.10.1897, Lwów
Data i miejsce śmierci	11.12.1985, Gliwice
Zawód	fizyk, nauczyciel, nauczyciel akademicki

ur. 28.10.1897 r. we Lwowie, zm. 11.12.1985 r. w Gliwicach, fizyk, nauczyciel, wykładowca Politechniki Śląskiej i Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Opolu

Marian Konopacki miał ojca Władysława, stolarza, który pracował na kolei najpierw jako stolarz a później asesor (podurzędnik) PKP, a jego matką była Maria Hulka. M. K., ukończył gimnazjum klasyczne we Lwowie, studia rozpoczął na Wydziale Budowy Maszyn C.K. Szkoły Politechnicznej we Lwowie, które kontynuował na Wydziale Matematyczno–Przyrodniczym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Były one kilkukrotnie przerwane, najpierw I wojną światową (służył w wojsku austriackim jako kapral), a potem koniecznością pracy zarobkowej. W 1933 r. uzyskał dyplom nauczyciela fizyki i matematyki, który został uznany przez Uniwersytet Jagielloński jako dyplom magistra filozofii w zakresie fizyki.

W latach 1924–1934 M. K. był asystentem, a od 1934 r. adiunktem w Katedrze Fizyki Politechniki Lwowskiej przy Wydziale Inżynierii Lądowej i Wodnej do 1939 r. W roku akademickim 1940/1941 wykładał fizykę dla studentów Wydziału Architektury w radzieckim Lwowskim Politechnicznym Instytucie (byłej Politechnice Lwowskiej). W okresie niemieckiej okupacji Lwowa w latach 1942–1944 pracował jako urzędnik administracyjny w prywatnym przedsiębiorstwie budowlanym. Ponadto pracował jako nauczyciel w konspiracyjnych gimnazjach i liceach we Lwowie. W 1944 r. pełnił obowiązki docenta Katedry Fizyki kierowanej przez prof. Tadeusza Malarskiego (1883-1952) w ponownie otwartym Lwowskim Politechnicznym Instytucie. Wrócił tam także do wykładów z fizyki dla Wydziału Architektury. Prowadził ponadto wykłady, w latach 1939/1940 i 1944/1945 z fizyki na Wydziale Architektury Lwowskiego Politechnicznego Instytutu.

Po II wojnie światowej M. K. został wysiedlony ze Lwowa na Górny Śląsk, od czerwca 1946 r. pracował jako adiunkt przy Katedrze Fizyki Politechniki Śląskiej, początkowo przy Wydziale Chemicznym, od 1949 r. na Wydziale Elektrycznym. W semestrze zimowym roku akademickiego 1948/1949 wykładał fizykę na Wydziale Mechanicznym Politechniki Śląskiej. Był ponadto nauczycielem fizyki w Technikum Budowlanym w Bytomiu oraz w Państwowej Szkole Laborantek Medycznych przy Państwowym Instytucie Przeciwrakowym w Gliwicach.

M. K. był współautorem (razem z Zofią Balówną) tłumaczenia z języka niemieckiego książki pt. ABC fizyki i chemii jako wstęp do techniki (autorstwa Petera Bechera i Gerharda Niese), która ukazała się we Wrocławiu w 1948 r. i Szlakami fizyki (Heinricha Creinachera), wydaną we Wrocławiu w 1948 r. Autor skryptów z ćwiczeń laboratoryjnych dla studentów Wydziałów Mechanicznego i Elektrycznego Politechniki Śląskiej, np. wydane wspólnie z Ireną Postępską i Franciszkiem. Kumaszką Ćwiczenia praktyczne z fizyki (Gliwice 1951).

M. K. pracował na Politechnice Śląskiej jako wykładowca fizyki jako zastępca profesora (1950–1953), wykładowca (1953–1954) i starszy wykładowca (1954–1965). W 1950 r., objął kierownictwo Katedry Fizyki na Wydziale Górniczym Politechniki, do jej włączenia do zespołowej Katedry Fizyki w marcu 1953 r. Był także wykładowcą Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej NOT w Katowicach, a także w latach 1959–1962 starszym wykładowcą fizyki w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Opolu. Przez wiele lat przewodniczył Komitetowi Olimpiady Fizycznej w Gliwicach.

W 1965 r. przeszedł na emeryturę. Za pracę dydaktyczną uzyskał liczne nagrody uczelniane i Związku Nauczycielstwa Polskiego gdzie działał, m.in. Medal Komisji Edukacji Narodowej i odznakę „Zasłużony dla Politechniki Śląskiej”. Należał do Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i do Polskiego Towarzystwa Fizycznego.

Był żonaty z Marią z Heydów, mieli córkę Janinę.

M. K. pochowany jest na Centralnym Cmentarzu Komunalnym w Gliwicach.

Bibliografia

Archiwum Politechniki Śląskiej, Teczka osobowa Mariana Konopackiego, sygn. 5768.

Kostowski E., Politechnika Śląska w Gliwicach – 75 lat tradycji. Profesorowie Politechniki Śląskiej 1945–2015, Gliwice 2019, s. 138.

Programy Politechniki Śląskiej (1946-1981) dostępne na stronie Biblioteki Cyfrowej Politechniki Śląskiej https://delibra.bg.polsl.pl/dlibra/publication/25661#structure

Rataj P., Marian Konopacki, [w:] Tadeusz Malarski (1883-1952). Fizyk, pionier polskiej i lwowskiej radiotechniki, nauczyciel akademicki i patriota. Lwów-Gliwice-Kraków, red. J. Hickiewicz, Opole-Bydgoszcz 2025, s. 222-224.

Autor hasła

Piotr Rataj