Feliks Anderman
| |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Feliks Anderman |
| Data i miejsce urodzenia | 9.03.1927, Waręż |
| Data i miejsce śmierci | 3.10.2011, Gliwice |
| Zawód | inżynier budownictwa, nauczyciel akademicki |
Feliks Andermann w karykaturze
Pożegnanie prof. Feliksa Andermanna w związku z przejściem na emeryturę (marzec 1998 r.)
F. Andermann, "Tarcze prostokątne", Warszawa 1966 - okładka
Nekrolog, źródło: „Dziennik Zachodni” 2011, nr 233
Grób rodzinny na cmentarzu parafii pw. św. Antoniego w Gliwicach Wójtowej Wsi
ur. 9.03.1927 r. w Warężu, woj. lwowskie (obecnie Ukraina), zm. 3.10.2011 r. w Gliwicach – profesor, inżynier budownictwa na terenach górniczych
Rodzina Feliksa Andermana przyjechała na Górny Śląsk jeszcze przed wybuchem II wojny światowej, ponieważ ojciec objął tu posadę lekarza. F.A. ukończył w Katowicach szkołę powszechną, a następnie Miejskie Gimnazjum Matematyczno-Przyrodnicze im. Mikołaja Kopernika przy ul. Jagiellońskiej 28. Maturę zdał już po wojnie, w 1946 r. w liceum utworzonym przy Śląskich Technicznych Zakładach Naukowych.
W latach 1945–1950 studiował w Gliwicach na Wydziale Inżynieryjno-Budowlanym Politechniki Śląskiej, który mieścił się wówczas w budynku przy ul. ks. Marcina Strzody, obecnie nazywanym „Szarą Chemią”. W trakcie studiów pracował w Spółdzielni Inżynierskiej na stanowisku projektanta, kierownika pracowni i weryfikatora konstrukcji. W 1950 r. ukończył studia magisterskie z wyróżnieniem, w specjalności konstrukcyjno-mostowej. Jeszcze w trakcie studiów, w 1949 r., za namową Adama Cybulskiego, późniejszego profesora Uniwersytetu Wrocławskiego, podjął pracę jako asystent w Katedrze Statyki Budowli, kierowanej w latach 1947–1952 przez prof. Edmunda Szczepaniaka. Po reorganizacji uczelni jednostkę przemianowano na Katedrę Mechaniki Budowli. Wtedy prof. Szczepaniak został służbowo przeniesiony na Politechnikę Warszawską, a od 1 października 1958 r. kierownictwo objął prof. Zbigniew Budzianowski. F.A. rozpoczął badania nad problemami statyki tarcz i 25 listopada 1961 r. obronił pracę doktorską pt. Stan naprężenia w bezotworowych ścianach tarczowych ze szczególnym uwzględnieniem wpływów eksploatacji górniczej, której promotorem był prof. Budzianowski. 27 czerwca 1967 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie pracy Praca statyczna czterościennego ustroju skrzyniowego przy pewnych symetrycznych obciążeniach w płaszczyznach ścian. W tym samym roku został mianowany docentem w Katedrze Mechaniki Budowli. Tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał w roku 1974 obejmując kierownictwo Zakładu Mechaniki Budowli w Instytucie Konstrukcji Budowlanych. W latach 1981–1985 był dyrektorem tego Instytutu, a w latach 1994–1997 kierownikiem Katedry Teorii Konstrukcji Budowlanych. Na Wydziale Budownictwa i Architektury pełnił funkcje: prodziekana ds. Nauczania (dydaktycznych) (1971–1973), prodziekana ds. Nauki (1973–1975), kierownika Studiów Doktoranckich (w roku akademickim 1975/1976).
Był członkiem Polskiej Akademii Nauk, Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej oraz Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa.
Jego działalność naukowa koncentrowała się na teorii konstrukcji, zwłaszcza budowli narażonych na oddziaływania eksploatacji górniczej. Wyniki prac badawczych znalazły się w publikacji Tarcze prostokątne. Obliczenia statyczne (Warszawa 1966), która została przetłumaczona na język niemiecki (Statik der rechteckigen Scheiben, Düsseldorf 1968) oraz francuski (Plaques rectangulaires chargées dans leur plan, analyse statique, Paris 1969). Ze względu na oryginalność treści prace F.A. były szeroko komentowane na łamach prasy technicznej zarówno polskiej, jak i zagranicznej. Opracował kilkadziesiąt publikacji naukowych oraz kilkaset ekspertyz dla jednostek gospodarczych, chętnie zapraszany był do opiniowania prac doktorskich posiadających wysoki poziom teoretyczny. Był promotorem wielu prac magisterskich oraz sześciu rozpraw doktorskich. Wspólnie ze współpracownikami wydał sześć skryptów ze zbiorami zadań, które uzupełniane doczekały się wielu wznowień. Aktywnie uczestniczył w zjazdach i konferencjach naukowych.
Był szanowanym, lubianym i życzliwym wykładowcą, którego cechowała wyjątkowa umiejętność jasnego przekazywania wiedzy. Tak wspominał go we fraszce Krzysztof Fligier:
Niejeden absolwent to potwierdza,
Była to trudna do zdobycia teoretyczna twierdza.
Ale, gdy się ją już zdobyło,
To w mechanice i konstrukcjach poruszało się aż miło.
Jego prostokątne ustroje tarczowe,
Wytyczyły w statyce budowli ścieżki nowe.
[F. Maurer, M. Podlejski, Album karykatur, Gliwice 2015, s. 55]
Odznaczony: Odznaką z okazji XV-lecia Politechniki Śląskiej (1960), Złotym Krzyżem Zasługi (1973), Złotą Odznaką Zasłużonemu dla Województwa Katowickiego (1973), Złotą Odznaką Zasłużonemu dla Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych (1988 i 1995), Odznaką Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej (1974), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1980).
Nagrodzony: I Nagrodą w Konkursie Młodych Pracowników Nauki i Przemysłu w zakresie Mechaniki Teoretycznej PTMTS (1961), Nagrodą Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego II stopnia za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1968). Wielokrotnie nagradzany Nagrodami Rektora za osiągnięcia: w pracy dydaktycznej (1952 i 1953), pracy naukowej (1958, 1961, 1967, 1970 i 1972), za działalność naukową i dydaktyczną (1973) oraz nagrodą zespołową za działalność naukową (1976 i 1979), Nagrodami Rektora II stopnia: za działalność organizacyjną (1975), naukową (1985), oraz zespołowymi za: badania naukowe (1987), osiągnięcia dydaktyczne (1990) i działalność naukową ( 1993 i 1995).
Na emeryturę przeszedł w 1997 r., a w marcu 1998 r. pracownicy Katedry Teorii Konstrukcji Budowlanych Politechniki Śląskiej zorganizowali mu uroczyste pożegnanie.
Pochowany wraz z żoną Zofią (1925–2025) na cmentarzu parafii pw. św. Antoniego w Gliwicach-Wójtowej Wsi przy ulicy Dolnej Wsi.
Bibliografia podmiotowa
Bibliografia prac F.A. zob. „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Budownictwo” z. 84 (1997), s. 12–19.
Bibliografia przedmiotowa
Politechnika Śląska imienia Wincentego Pstrowskiego. 1945–1970, Gliwice 1970, s. 103.
Profesor Feliks Andermann, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Budownictwo”, z. 84 (1997), s. 7–19.
Maurer F., Podlejski M., Album karykatur, Gliwice 2015, s. 54–55.
Sitko W., Historia Wydziału Budownictwa Politechniki Śląskiej w Gliwicach, Gliwice 2004, s. 111–112, 115, 128–129, 207.
Wczoraj i dziś Wydziału Budownictwa w roku 75-lecia powstania Politechniki Śląskiej, pod red. A. Zybury i B. Kotali, Gliwice 2000, s. 129.
Autorka hasła
Anita Tomanek