Anna Skrzywan-Kosek

Imię i nazwisko	Anna Skrzywan-Kosek
Data i miejsce urodzenia	3.11.1934, Brześć
Data i miejsce śmierci	18.12.2003, Gliwice
Zawód	inżynier automatyk, nauczyciel akademicki

ur. 3.11.1934 r. w Brześciu nad Bugiem (obecnie Białoruś), zm. 18.12.2003 r. w Gliwicach, inżynier automatyk, wykładowca Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Anna Skrzywan-Kosek pochodziła z rodziny inteligenckiej. Miała ojca Kazimierza Skrzywana (1899-1993) i matkę Józefę z domu Hrycyna (1901-1974). Wkrótce po narodzinach córki rodzina przeniosła się do Warszawy, gdzie ojciec podjął pracę. Po wybuchu II wojny światowej w 1939 r. został zmobilizowany. Po klęsce wrześniowej przedostał się na Zachód, gdzie został oficerem brytyjskich sił powietrznych (Royal Air Force – RAF), dosłużywszy się stopnia pułkownika. Ze względu na sytuację polityczną (nowe władze w Polsce nieprzychylnie odnosiły się do polskich żołnierzy służących na Zachodzie, groziły im szykany po powrocie), nie wrócił do Polski po zakończeniu wojny w 1945 r. Po 1956 r., odkąd dzięki odwilży w bloku radzieckim, możliwe było uzyskanie zgody na wyjazdy zagraniczne, A. S.-K. odwiedzała go w Londynie.

W 1940 r. A. S.-K. przeniosła się wraz z matką do Pruchnika w powiecie Jarosław (Podkarpacie), gdzie ukończyła w 1948 r. ośmioklasową szkołę podstawową. W 1949 r. przeprowadziła się do Gliwic, gdzie rozpoczęła naukę w szkole ogólnokształcącej. W 1951 r. zdała maturę z odznaczeniem i została przyjęta na Wydział Elektryczny Politechniki Śląskiej, studiowała w grupie Automatyki i Elektroniki Przemysłowej. Od 1 kwietnia 1954 r., jeszcze jako studentka, pracowała jako laborant kontraktowy przy Katedrze Podstaw Elektrotechniki prof. Stanisława Fryzego (1885-1964). W listopadzie 1954 r. zawnioskował on o mianowanie jej młodszym asystentem. Wniosek poskutkował. Od 1 stycznia 1955 r. pracowała w katedrze prof. Fryzego jako zastępca asystenta, a potem asystent (1956-1958) i starszy asystent (1958-1961). W 1961 r. przeszła do nowo powołanej na Wydziale Automatyki Katedry Teorii Regulacji, kierowanej przez prof. Stefana Węgrzyna (1925-2011), jako starszy asystent (do 1964), potem pracowała tam jako prowadząca ćwiczenia (1964-1965) i adiunkt (1965-1969). W 1969 r. wobec reorganizacji uczelni, przeszła do Katedry Kompleksowych Systemów Sterowania (Instytutu Kompleksowych Systemów Sterowania od 1971 r., nazwa Instytutu zmieniła się potem na Instytut Informatyki Czasu Rzeczywistego). W 1977 r. została przeniesiona do Instytutu Automatyki.

W 1956 r. obroniła pracę magisterską, zaś w 1965 r. uzyskała stopień doktora nauk technicznych za pracę pt. Regulatory impulsowe z modulacją częstotliwości impulsowania. Promotorem był prof. S. Węgrzyn. Praca została opublikowana w „Zeszytach Naukowych Politechniki Śląskiej” w 1968 r.

Działalność A. S.-K. na Politechnice Śląskiej skupiona była na dydaktyce. Jej zajęcia, tak wykłady, jak i ćwiczenia tablicowe oraz laboratoryjne, cieszyły się dużym uznaniem. Prowadziła m.in. ćwiczenia z podstaw elektrotechniki i w laboratorium automatyki. W 1972 r. wizytowała Nowosybirski Instytut Elektrotechniczny. Obejmowała wiele innych funkcji na uczelni, np.: redaktora Działu Automatyka w „Zeszytach Naukowych Politechniki Śląskiej” od 1975 do 2000 r., zastępcy Dyrektora ds. Nauczania i Wychowania w latach 1973-1974 w Instytucie Kompleksowych Systemów Sterowania, a w latach 1981-1982 w Instytucie Automatyki.

A. S.-K. była przedstawicielką kadry pomocniczych pracowników naukowych do Rady Wydziału Automatyki w latach 1982-1987. Wchodziła też m.in. w skład Komisji Praktyk Studenckich na Wydziale Elektrycznym, a potem Komisji ds. Rozkładu Zajęć na Wydziale Automatyki i Informatyki. W latach 1984-1999 była delegatem do Senatu z grupy nauczycieli akademickich nie będących profesorami. W latach 1980-1982 wchodziła w skład Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów, a od 1984 r. była członkinią Zarządu Pracowniczej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej. Przez wiele lat, od 1972 r. była członkinią Zarządu Oddziału Gliwickiego Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej. Jedna z założycielek NSZZ „Solidarność” na Politechnice Śląskiej, w 2000 r. została wyróżniona Srebrnym Medalem „Region Śląsko-Dąbrowski NSZZ Solidarność”.

Jej długoletnia działalność na Politechnice została doceniona wieloma nagrodami i odznaczeniami, m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1989), Złotym Krzyżem Zasługi (1976), odznaką „Zasłużony dla Politechniki Śląskiej” w 1978 r., medalem „Pięćdziesięciolecie Politechniki Śląskiej” w 1995 r.

W 1966 r. A. S.-K. wyszła za mąż za dr. inż. Eugeniusza Koska (1940-2021), informatyka, wykładowcę Politechniki Śląskiej. Mieli syna Wojciecha.

Pochowana na Cmentarzu Lipowym w Gliwicach.

Bibliografia

Archiwum Politechniki Śląskiej. Teczka osobowa Anny Skrzywan-Kosek, sygn. 15868.

Korespondencja autora z prof. Andrzejem Świerniakiem z maja 2025 r.

Programy Politechniki Śląskiej (1955-1981) dostępne na stronie Biblioteki Cyfrowej Politechniki Śląskiej https://delibra.bg.polsl.pl/dlibra/publication/25661#structure.

Rataj P., Anna Skrzywan-Kosek, [w:] Wybitne współpracowniczki i wychowanki prof. Stanisława Fryzego: Teoria mocy, praktyka współpracy, kobieca energia w układzie Fryzego, red. Z. Cichowska, J. Hickiewicz, Oddział Gliwicki SEP, Gliwice 2025, s. 34-38.

Suchcitz A., Nekrologia. Kazimierz Skrzywan (9 V 1899 – 2 I 1993), „Teki historyczne” 1993, t. 20, s. 432.

Autor hasła

Piotr Rataj